NGÀY 7 THÁNG 12: THÁNH AMBROSIO, GIÁM MỤC TIẾN SĨ HỘI THÁNH

NGÀY 7 THÁNG 12: THÁNH AMBRÔSIÔ(340?-397)

Lm. Đaminh Phạm Xuân Uyển SDB

Một trong các người viết tiểu sử về thánh Ambrôsiô nói rằng: Vào ngày Phán xét chung sẽ vẫn còn sự tách biệt giữa những người thích thánh nhân và những người cực kỳ ghét bỏ ngài. Thánh Ambrôsiô nổi tiếng là một người có những quyết định táo bạo ảnh hưởng sâu xa đến đời sống của những người cùng thời. Ngay cả các bậc vua chúa cũng nằm trong số những người chịu những hình phạt thần linh nặng nề vì đã cản đường của Ambrôsiô. 

Vào năm 33 tuổi, thánh Ambrôsiô đã có tất cả mọi sự - một sự nghiệp đầy hứa hẹn là luật sư, một vị thế quan trọng trong chính trường là tổng trấn Milan, ngoài ra ngài còn là người bạn và đồng chí với hoàng đế, cùng với một gia tài kếch sù. 

Và rồi vị Giám mục của Milan từ trần. Vào lúc ấy, khoảng năm 374, có tới 3 lạc giáo muốn tiêu diệt Giáo hội. Vị cố Giám mục Milan từng hậu thuẫn cho lạc giáo Ariô chống lại giáo huấn về thiên tính của Ðức Kitô. Vậy ai sẽ là người kế vị - người Công giáo hay người của phe Ariô? Cả hai phe đụng độ nhau ở vương cung thánh đường và một cuộc bạo động xảy ra. 

Duy trì trật tự công cộng là trách nhiệm của quan tổng trấn Ambrôsiô, nên ngài vội vã chạy đến nhà thờ và hùng hồn lên tiếng, không ủng hộ phe phái nào cả, nhưng ủng hộ sự hoà bình. Ngài xin dân chúng hãy bình tĩnh, kềm chế sự nóng nảy và chọn lựa Giám mục mà không cần phải xô xát. 

Trong khi ngài đang nói, bỗng dưng có người hô to, "Bầu Ambrôsiô làm Giám mục!" Thế là tất cả mọi người đều đồng thanh, "Ambrôsiô là Giám mục!" 

Các vị Giám mục khác của tỉnh Milan thì quá vui mừng khi được phủi tay trước vấn đề khó khăn này. Nhưng Ambrôsiô không dễ hy sinh một sự nghiệp đầy hứa hẹn để chấp nhận công việc của một Giám mục đầy nguy hiểm - một công việc ảnh hưởng đến tính mạng trong thời lạc giáo. Bởi thế Ambrôsiô bỏ trốn. Khi ngài  cầu viện đến hoàng đế để thay đổi quyết định nói trên với lý do là ngài chưa rửa tội, vị hoàng đế lại tuyên bố rằng ông rất vui mừng khi chọn được những vị quan tổng trấn thích hợp với chức Giám mục. Ambrôsiô trốn tránh trong nhà của một nghị sĩ, nhưng ông này đã đem nộp Ambrôsiô khi ông biết quyết định của hoàng đế. 

Không còn biết trốn vào đâu nữa, Ambrôsiô ra đầu hàng. Vì ngài bị ép buộc phải chấp nhận chức Giám mục, nên sẽ không ai ngạc nhiên nếu ngài vẫn tiếp tục lối sống cũ, y như trước khi được tấn phong. Tuy nhiên, ngay lập tức Ambrôsiô đã phân phát tài sản cho người nghèo và tự đặt mình dưới sự chỉ dẫn của thánh Simplician để học Thần học và Kinh Thánh. 

Phe Ariô tưởng rằng Ambrôsiô sẽ là Giám mục "của họ" vì ngài từng là một viên chức của triều đình, và nhiều người trong chính quyền đều thuộc phe Ariô. Nhưng Ambrôsiô đã dùng sở trường của một luật sư và tài hùng biện để chống lại phe Ariô bất cứ nơi nào, dù ở nhà thờ, triều đình, thượng viện, hay ngay cả trong hoàng tộc. Tính ngoan cố của ngài khi không chấp nhận chức Giám mục lúc đầu, nay lại trở thành vũ khí trong cuộc chiến chống lại lạc giáo và giúp ngài quyết tâm theo đuổi sự thánh thiện. 

Tài sản của Ambrôsiô

Khi người Goth xâm chiếm đế quốc và bắt nhiều người làm con tin, đức Giám mục Ambrôsiô đã phải dùng chính tài sản của mình để chuộc. Ngài nói sự bác ái có giá trị nhất là chuộc kẻ tù đầy. Ngay cả các bình vàng của Giáo hội, ngài cũng đem bán để lấy tiền chuộc. Ngài nói, "Cứu vớt các linh hồn cho Chúa thì tốt hơn là duy trì tài sản. Ðức Kitô đã sai các Tông đồ đi rao giảng mà không có vàng bạc, và cũng không cần vàng bạc để thành lập Giáo hội của Người. Giáo hội làm chủ vàng bạc, không phải để tích trữ, nhưng để phân phối và giúp đỡ những người kém may mắn." 

"Chắc chắn Chúa sẽ hỏi chúng ta: 'Tại sao con lại để quá nhiều người nghèo đói? Vì con có vàng bạc, con phải cấp dưỡng cho họ' Có thể nào chúng ta trả lời rằng: 'Vì con không muốn để đền thờ của Chúa không được trang hoàng.' Nhưng những gì không mua được bởi vàng bạc thì cũng không có giá trị bởi vàng bạc. Phương cách tốt nhất để sử dụng vàng bạc của Ðấng Cứu Thế và hãy cứu vớt những người lâm cảnh hoạn nạn." 

Ðức Giám mục Ambrôsiô luôn luôn lưu tâm đến người nghèo hơn là quyền lực. Ngài thường khiển trách người giàu khi lãng quên người nghèo: "Thiên Chúa tạo nên vũ trụ trong một phương cách để tất cả những gì là của chung sẽ đem lại no ấm cho con người, và trái đất là sở hữu chung của tất cả mọi người. Tại sao bạn lại từ chối một người cũng có quyền đối với thiên nhiên như bạn? Của cải bạn cho người ăn xin không phải của chính bạn, nhưng đó là phần của người ấy mà bạn phải hoàn trả cho họ. Trái đất thuộc về tất cả mọi người. Bởi thế, bạn đang trả nợ mà lại nghĩ đang ban bố một ơn huệ mà bạn có quyền không ban." 

Án tử hình

Khi hoàng đế từ trần, hoàng hậu Justina, một người phe Ariô, trở thành nhiếp chính cho đứa con trai bốn tuổi là vua Valentianô II. Maximus, một cựu sĩ quan Rôma, biết rằng cái chết của hoàng đế sẽ làm suy yếu đế quốc nên dự định tấn công. Justina xin Ambrôsiô thương lượng với tên này. Mặc dù Justina là một kẻ thù của ngài về mặt tôn giáo, bởi bà theo phe Ariô, Ambrôsiô đã lên đường thi hành một nhiệm vụ thương lượng và ngài đã thuyết phục được Maxima ngừng xâm lăng. 

Thay vì biết ơn Ambrôsiô, hoàng hậu Justina lại yêu sách người Công giáo phải trao vương cung thánh đường cho phe Ariô, thánh nhân đã thách thức đám thái giám của triều đình hãy thử hành quyết ngài đi. Dân chúng tập họp lại sau lưng đức Giám mục Ambrôsiô để đối đầu với các binh lính của hoàng đế. Trong cảnh náo loạn, ngài vừa khích động vừa trấn an dân chúng của ngài bằng những bài Thánh thi mới đầy sức làm say mê lòng người.

Dân chúng đứng về phía ngài, dù ngài thừa khả năng để thực hiện cuộc đảo chánh lật đổ Justina. Nhưng ngài thận trọng tránh kích động dân chúng, để duy trì sự hòa bình cho đế quốc.

Khi một số người Công giáo bắt giữ một linh mục phe Ariô và kết án tử hình, đức Giám mục Ambrôsiô đã can thiệp nhân danh hòa bình và xin Thiên Chúa đừng để xảy ra cảnh  máu chảy thịt rơi. Rồi ngài gửi các linh mục và phó tế của ngài đến giải thoát cho vị linh mục Ariô này. Ngài nói: “Khi cha được nghe là nhà thờ bị lính bao vây, cha đã nói là cha không thể nhượng nhà thờ cho phe Ariô được, nhưng điều đó không có nghĩa là cha phải xung chiến”. Các người lính đến với vương cung thánh đường, nhưng họ đến là để cầu nguyện.

Sau đó hoàng hậu Justina thuyết phục hoàng đế con của mình ban bố luật lệ để hợp pháp hóa lạc giáo Ariô và cấm người Công giáo không được chống đối người Ariô. Không ai có thể đệ trình một thỉnh cầu chống lại chuyện một nhà thờ bị bắt phải nhường lại cho phe Ariô. 

Vào Chúa nhật lễ Lá, trong bài giảng, đức Giám mục Ambrôsiô tuyên bố không nhường lại các nhà thờ. Cả giáo đoàn, vì lo sợ cho tính mạng, đã phòng thủ trong nhà thờ với vị chủ chăn là đức Giám mục Ambrôsiô. Quân triều đình bao vây chung quanh ngăn chặn mọi đường tiếp tế, để dân chúng vì đói mà phải ra đầu hàng. Cho đến ngày Chúa nhật Phục sinh, tất cả mọi người vẫn kiên trì phòng thủ.

Khi chạm trán với lực lượng bao vây, đức Giám mục Ambrôsiô nói, "Vũ khí của tôi chỉ là nước mắt. Tôi không muốn từ bỏ nơi đây, nhưng tôi không chống cự bằng võ lực." 

Ðể trấn an dân chúng đang khiếp sợ, đức Giám mục Ambrôsiô dạy họ hát Thánh vịnh do chính ngài sáng tác. Ngài chia cộng đoàn làm hai bên để đối đáp. Ðây là lần đầu tiên việc hát đáp ca được ghi nhận trong lịch sử Giáo hội. 

Tiếng nhạc và lời kinh vượt ra ngoài bốn bức tường của thánh đường và làm rúng động tâm hồn các binh lính. Không bao lâu, chính họ cũng cất tiếng phụ họa. Sự vây hãm chấm dứt. 

Vì biết quân triều đình đang tập trung vào việc chống đối người Công giáo, Maximus một lần nữa lại quyết định tấn công Rôma. Justina và hoàng tộc thật kinh hãi. Không biết trông vào ai, sau cùng họ lại quay về với người mà họ từng tấn công và đe dọa. Họ xin đức Giám mục Ambrôsiô đến gặp Maximus và ngăn chặn sự tấn công.

Trong một hành động tha thứ có thể nói lạ lùng, đức Giám mục Ambrôsiô lại thi hành nhiệm vụ thực hiện một cuộc thương lượng mới giúp cho cho kẻ thù của ngài là hoàng hậu Justina. Khi Maximus từ chối thỏa hiệp ngưng chiến tranh, Đức cha Ambrôsiô  vội vã trở về để chuẩn bị. Justina và hoàng tộc trốn sang Hy Lạp, trong khi đức Giám mục Ambrôsiô ở lại chống đỡ. May mắn thay, vị hoàng đế Đông phương là Theodosius đã can thiệp và đánh bại Maximus. Tuy nhiên, sau đó Theodosius đã chiếm quyền kiểm soát toàn thể đế quốc Rôma. Theodosius là người Công giáo và sau này trở thành người bạn chí thiết của đức Giám mục Ambrôsiô.

Cũng trong thời gian này hoàng hậu Justina qua đời, và vua Valentinô II, con của bà đã tuyên thệ từ bỏ lạc giáo Ariô, và đặt mình dưới sự dẫn dắt của thánh Ambrôsiô, coi ngài như một người cha.

Trong thời gian hoàng đế phương Đông Theođôsiô lưu lại phương Tây, có những diễn tiến hy hữu xảy ra trong lịch sử Hội Thánh: một vị Giám mục ra hình phạt cho hoàng đế, và vị hoàng đế đó đã qui phục và chấp nhận hình phạt. Số là khi hoàng đế Theođôsiô hay tin các sĩ quan của ông đã bị những người ở Tessalonica âm mưu giết, thì thánh Ambrosiô cùng các Giám mục đã kêu xin sự khoan hồng của hoàng đế đối với những người Tessalônica. Và lời kêu gọi xem ra có hiệu lực. Nhưng thình lình họ hay tin là do nghe những lời xúi bậy của đám cận thần, hoàng đế  cho giết cả thảy 7 ngàn người dân Tessalonica vô tội. Để tránh gặp hoàng đế có bàn tay vấy máu đó, nhất là trong khi ngài cử hành Thánh lễ,  thánh Ambrôsiô đã viện cớ ốm không tới chào thăm hoàng đế được, nhưng đã viết cho ông một lá thư “do chính tay tôi viết, và xin chỉ mình hoàng đế đọc mà thôi. Trong thư ngài khích lệ vị hoàng đế đền bù tội lỗi của mình bằng một cuộc đền tội gương mẫu. Vị hoàng đế đã không tỏ vẻ e thẹn chấp nhận thi hành việc đền tội này, và suốt cả đời ông luôn luôn ăn năn hối hận.

Những ngày cuối đời của thánh Ambrôsiô:

Khi thánh Ambrosiô định qua nước Pháp làm phép Rửa tội vua Valentinianô II, thì hay tin vị vua trẻ này bị ám sát bởi kẻ soán quyền là Eugenius. Ngài đã khóc ông vua bé nhỏ này và trong đám tang ngài đã nói đến cái chết của một vị tử đạo được rửa tội trong máu của mình. Eugenius, tên tiếm quyền, là một kẻ ngoại đạo trong trái tim hắn, và hắn thề sẽ tái hồi phục lại nền ngoại giáo. Nhưng chẳng bao lâu hoàng đế Theodosius đã đem quân sang tiêu diệt hắn vào mùa xuân năm 391. Sau đó ông đã xin vị thánh Giám mục cử hành Thánh lễ tạ ơn cho cuộc chiến thắng, nhưng chỉ sau đó vài tháng ông qua đời tại Milan, có thánh Ambrosiô ở bên giường, và ông chết khi thốt lên tên của Ambrôsiô. Chính thánh nhân đã phải thú  nhận: “Ngay cả khi cái chết làm tan rữa thân xác của hoàng đế, ông vẫn mãi mãi là người lo cho Hội Thánh nhiều hơn lo cho chính sự an nguy bản thân của ông. Tôi yêu mến ông, và tôi xin Chúa sớm đưa ông về thiên đàng!”. Thế rồi chỉ hai năm sau, đức Giám mục Ambrôsiô cũng ra đi để hai tâm hồn vĩ đại của một hoàng đế và một Giám mục mãi mãi ở bên nhau!

đức Giám mục Ambrôsiô từ trần năm 397, khoảng 57 tuổi. Lễ kính được đặt vào ngày 7 tháng 12, là ngày ngài "bị" tấn phong Giám mục. 

 

 

Đánh giá bài suy niệm
(0 số lần đánh giá)
Số Lần đọc 591 lần

SUY NIỆM NGÀY LỄ

:

Giới Thiệu

Lời Chúa là lương thực nuôi dưỡng tâm hồn, là ánh sáng soi đường dẫn lối cho cuộc sống. Việc lắng nghe và suy niệm Lời Chúa sẽ giúp mỗi người nhận biết lối đường để đi, phương cách để hành động, đồng thời bổ dưỡng tâm hồn con người trên đường về với Người.

Cùng với các bạn, website Lời Chúa cũng mong được góp những suy tư nhỏ bé của mình qua những bài suy niệm, với ước mong Lời Chúa sẽ giúp chúng ta được biến đổi mỗi ngày nên giống Người hơn.


Default Theme
Layout Direction
Body
Background Color [r]
Text color [r]
Top
Top Background Image
Background Color [r]
Text color [r]
Bottom
Bottom Background Image
Background Color [r]
Text color [r]