NGÀY 10 THÁNG 11: THÁNH LÊÔ CẢ, GIÁO HOÀNG

THÁNH LÊO CẢ, GIÁO HOÀNG  (c. 461)

I. Ghi nhận lch s - phng v

 Thánh Giáo Hoàng Lêô có lẽ qua đời ngày 10 tháng 11 năm 461, và lễ nh ngài đã được chng thc trong sách T đo ca thánh Giêrônimô. phương Đông, ngay từ xa xưa, lễ này được mng vào ngày 18 tháng 1 ti thánh đường Sainte Sophie Constantinopoli. Còn tước hiu Tiến sĩ Hi Thánh ch có t 1754. Lăng mộ ca ngài được đặt dưới hành lang ca thánh đường thánh Phêrô Rôma.

Thánh Lêô sinh vào cuối thế k IV, có l là người gc Toscana có thủ phủ là thành phố Florence [Firenza], nước Ý, nhưng hấp th nn giáo dc Rôma. Là tng phó tế [nhân vật số 2 của Giáo hội Rôma] thi các Đức Giáo Hoàng Celestin I và Sixte III, ngài ni bt v s nhit tình phc v Hi Thánh. Trong s nhng hot động ca ngài, chúng ta ch k ra đây một s quan trng :

-  Năm 430, vì lo lắng cho giáo lý chính truyền, ngài đã nhờ ti tu sĩ Jean Cassien người Marseille: “Xin giúp chúng tôi chng li Nestorius, là người ch trương Đức Kitô có hai ngôi v…” V tu sĩ này tr li bng mt kho lun vng chc v Nhp Th, đề tng cho tng phó tế Lêô, “điểm son ca Hi Thánh và ca tha tác v thánh”;

- Năm 439, nhờ tng phó tế Lêô, đc Sixte III lt ty được lc thuyết ca Julien dÉclane, Giám mc Benevent, là người bênh vc thuyết Pêlagiô [loại bỏ sự cần thiết của ơn sủng để giúp con người nên công chính và được thánh hóa], và ông này b trut ngôi sau đó;

- Năm 440, trong khi đang ở ti triu đình xứ Gaule [Nước Pháp], trong s mng hòa gii cuc xung đột gia tướng Rôma Aetius và tướng Gaulois Albitius của nước Pháp, ngài được hàng giáo sĩ và giáo dân Rôma kêu gi kế v đc Sixte III.

Hai mươi mốt năm Giáo Hoàng của ngài (440-461) có th chia thành 2 thi k, vi những biến c quan trng nht sau đây:

a. Năm 443, Đức Giáo Hoàng Lêô triu tp Rôma mt hi nghđể t giác nhng lc thuyết ca phái Manikê [kết hợp hai quyền lực ngang sức nhau là “thiện” và “ác”] tng bĐức Giáo Hoàng Innocentê I kết án năm 416: Tất c tác phm ca h bđốt hết. Ngài cũng làm như thếđối vi phái Pêlagiô [phái phủ nhận quyền lực và sự cần thiết của ơn sủng] mà Công Đng Êphêsô đã kết án cùng vi phái Nestoriô [chủ trương chối bỏ thiên tính của Chúa Giêsu] vào năm 431; năm 437, ngài cũng chng li phái Priscilla [phái do ông Motanô chủ trương, nở rộ tại Phrysy, thuộc Phi châu ; ông Môntanô thường đi với hai người phụ nữ là Priscilla và Maximilla là những người tự nhận là hiện thân của Thần khí. Họ kêu gọi dân chúng ăn chay và cầu nguyện để có được những mặc khải cao cả, siêu phàm], đức Lêô Cả đã kêu gi mt Công Đng cp quc gia kết án phái này. Đức Giáo Hoàng cũng can thip trong lãnh vc k lut ti châu Phi, để to điều kin cho vic phong chc các Giám mc. V cuc tranh cãi gia ngài vi đức Hilaire, Giám mc thành ph Arles và là đại din giáo ch Rôma ti Gaule, ngài kêu gi v Giám mc này tr v vi trt t và ra hình pht đối vi v này. Như thế đc Lêô có ý khẳng định uy quyn toàn cu ca Giám mc Rôma. Ngài tuyên b trong mt lá thư viết năm 446: “Rôma đề ra nhng gii pháp trong trường hp được người ta yêu cu; nhng gii pháp này có giá tr sc lnh. Trong tương lai, Rôma sẽ ra nhng hình pht theo luật.”

b. Trong thời k th hai ca đời Giáo Hoàng, ngài ch yếu quan tâm ti vic bo v tín lý v Nhp Th chng li Eutychès, vi tt c nhng bước thăng trầm gn lin vi Công Đng Chalcédoiniô là Công Đồng định tín về Mầu Nhiệm Chúa Giêsu Kitô (451).

Chúng ta nhắc li nhng sáng kiến rt di dào ca ngài. Trên bình diện giáo lý có bc thư nổi tiếng là lá thư gửi đc Flavien. Trên bình din phng v: Rt nhiu bn văn của sách Bí tích Vêrona cũng được gi là “ca đc Lêô”. Trên bình din chính tr, các sáng kiến cá nhân ca ngài, như việc chng li Attila, vua người Huns, Mantoue (452), hay chng li Senséric, vua của người Mandi  Vandalê, Rôma (455), xứng đáng với vai trò bảo vệ hòa bình. Trên bình din văn chương hay tu từ: 96 thiên kho lun hay bài ging liên quan ti 5 năm thi hành thừa tác vđầu tiên ca ngài, và 173 lá thư.

Khi Đế quc Rôma ti ngày suy tàn, và khi những đạo lý mi l ngày càng lôi cun người ta và các lc giáo xưa kia nổi dy tr li, Đức Giáo Hoàng Lêô ý thc vai trò kế v thánh Phêrô ca mình, đã có những hành động quyết định đối vi vn mnh ca Hi Thánh và ca Đế quc.

II. Thông điệp và tính thi s

Các Lời nguyn Thánh l ly t sách Bí tích Vêrona, làm ni bt mt sđặc điểm ca thánh Lêô.

a. Lời nguyn ca ngày ly ý t Tin Mng Thánh l (Mt 16, 13-19), kêu mi tín hu cu nguyn để Hi Thánh, “được xây dng trên đá tảng không lay chuyn ca các thánh Tông đồ”, được luôn “vng vàng trong s tht” và “bình an”.

Vào một thi kđầy khng hong và Đế quc Rôma tan rã, thánh Lêô đã triển khai thn hc v quyn ti thượng ca Giám mc Rôma đối vi Hi Thánh toàn cu. Như thế ngài th hin s mng đảm bo truyn thng Công giáo bng cách hăng say bảo v s tinh tuyn ca đức tin chng li mi lc thuyết và nn ngoi giáo La-Hi. Ngài đứng lên chng lc giáo Pêlagiô, Priscilla, Manikê. . . và chng c nhng pháp sư, phù thủy và bói toán đang quyến rũ rt nhiu tín hu ca Chúa Giêsu Kitô.

Ngài có hành động đặc bit trong cuc tranh lun chng Êutychès, Viện phụ ca mt đan vin Constantinopoli. B lôi cun bi s hăng say chống lc thuyết Nestoriô quá nhấn mạnh đến nhân tính Đức Giêsu, Êutychès cui cùng lại rơi vào lạc thuyết đối nghch, cho rng nơi Chúa Kitô chỉ có mt bn tính duy nht (thuyết mt bn tính). Đức Lêô phn ng bng mt kho lun tín lý dưới dng mt lá thư gửi cho đc Flavienô, giáo ch Constantinople: Đó là tác phẩm ni tiếng “Thư gửi Đc Flavienô” trong đó vị thánh Tiến sĩ công b rõ ràng Li tuyên xưng (Credo) của Kitô giáo v mu nhim Nhp Th: “Đấng là Thiên Chúa tht sinh ra trong mt bn tính hoàn ho và toàn vn ca con người, hoàn toàn trong bn tính ca Người, hoàn toàn trong bn tính của chúng ta. . . Đấng là Thiên Chúa tht cũng là người tht. . .”

Năm 451, hoàng đế Marcianô tho thun vi Đức Giáo Hoàng triu tp Công Đng Chalcédoinê, là Công Đồng chung th 4, do các đặc s ca Giáo Hoàng ch ta. Ti Công Đng này đã hình thành tín điều liên quan ti Chúa Giêsu Kitô: “Chúng tôi tuyên xưng chỉ có mt Đức Giêsu Kitô duy nht. . . S kết hp không xoá b các bn tính, mà trái li các thuc tính ca mi bn tính được duy trì và thng nht nơi một ngôi v duy nht.” Công Đng phê chun bng li ca ngi giáo hun ca đc Lêô trong Thư gửi đc Flavienê, được đọc cho hi ngh: “Đây đúng là đức tin ca các Tông đồ. Thc vy, đúng là thánh Phêrô đã nói qua miệng đc Lêô.”

Điệp ca ca bài Magnificat: “Mi ngày, trong Hi Thánh, thánh Phêrô tuyên xưng: Thầy là Đức Kitô, Con Thiên Chúa hng sng”, làm vng li li l trong lá thư đức Lêô viết cho Giám mc Hilariô thành Arles: “Thiên Chúa, Đấng đã truyền cho các Tông đồ s mng rao ging Tin Mng, đã đặt thánh Phêrô lãnh đạo tt c các Tông đồ, để t thánh Phêrô, trong tư cách là đầu, các ân hu ca Chúa có thđổ tràn xung toàn thân; và ai dám ct lìa khi s duy nht vi thánh Phêrô, người y không được d phn vào nhim cc cu độ ca Chúa.”

Thánh Lêô thật xng đáng nhận tước hiệu đc Lêô C. Đức Giáo Hoàng Sergiô I (687-701) đã đề tng trên m ngài văn bia này: “Các tác phẩm, thư từ ca ngài chng thc giáo lý chính xác ca ngài. Các tâm hn đạo đức tôn sùng chúng, quân vô đạo s hãi chúng. Sư tửđã gầm lên, tim ca mi dã thú run lên vì khiếp s, nhưng đoàn chiên thì đi theo các lệnh truyn ca ch chiên.”

Mọi hot động ca v Giáo Hoàng này luôn đi kèm với mt thái độ lc quan cơ bản và mt sc mnh thanh thn. Ngài ging như thế này khi c hành lễ Giáng Sinh : “Chúng ta hãy vui mừng, vì không ai được phép bun su trong ngày s sng sinh ra. . . Người ti li hay vui mng, vì hđược mi lãnh ơn tha tội. Người ngoi đạo hãy can đảm lên, vì hđược kêu gi vào s sng. Người Kitô hu, hãy ý thc phẩm giá của mình… Hãy nh li anh em thuc v v th lãnh nào, và anh em là chi th ca thân mình nào.” Thánh Lêô trước hết là mt con người ca Chúa, và Lut Chúa ghi tc trong tim ngài (Tv 36).

Thánh Lêô Cảđược trình bày trong nhiu bc ha, trong đó phải kđến nhng bc phù điêu của Fra Angelico và mt bc họa ca Raphael (Thánh Lêô ngăn chặn Attila), ti vin bo tàng Vaticanô. Ngoài ra, mt bc thm danh tiếng ca Gobelins (thế k XVII), được trưng bày ở cung điện các Giáo Hoàng Avignon, v hình thánh Lêô ngăn chặn Attila trước cng thành Rôma.

Lm. Đaminh Phạm Xuân Uyển SDB

 

 

Cập nhật lần cuối ngày Thứ năm, 09 Tháng 11 2017 19:09
Đánh giá bài suy niệm
(0 số lần đánh giá)
Số Lần đọc 1232 lần

SUY NIỆM NGÀY LỄ

:

Giới Thiệu

Lời Chúa là lương thực nuôi dưỡng tâm hồn, là ánh sáng soi đường dẫn lối cho cuộc sống. Việc lắng nghe và suy niệm Lời Chúa sẽ giúp mỗi người nhận biết lối đường để đi, phương cách để hành động, đồng thời bổ dưỡng tâm hồn con người trên đường về với Người.

Cùng với các bạn, website Lời Chúa cũng mong được góp những suy tư nhỏ bé của mình qua những bài suy niệm, với ước mong Lời Chúa sẽ giúp chúng ta được biến đổi mỗi ngày nên giống Người hơn.


Default Theme
Layout Direction
Body
Background Color [r]
Text color [r]
Top
Top Background Image
Background Color [r]
Text color [r]
Bottom
Bottom Background Image
Background Color [r]
Text color [r]